Jan DE LIEN en Mieke VAN LAER - 11/04/2012
‘Meldpunt' is een modewoord. En je zou haast denken dat ‘illegaal' er ook een is. Behalve dat het nog eerder een scheldwoord is. Waardoor over mensen zonder papieren ongeveer alles mag worden beweerd, bijvoorbeeld dat de ‘integratie mislukt is'. Jan DE LIEN en Mieke VAN LAER zetten enige punten op de i's in regularisatie... Met enige verbazing hoorden we de voorbije dagen en weken een eenstemmig koor, van N-VA over Groen tot de directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding, dat de regularisatiecampagnes van 1999 en 2009 ‘een mislukking' en ‘een fout signaal' waren (DS 31 maart en 3 april).
Wij zijn advocaten die dagelijks de menselijke gevolgen van positieve en negatieve beslissingen zien, en wij móeten hierop reageren.
Dubbelzinnig beleid
Kijken we even naar de cijfers. In het kader van de regularisatiecampagne van 1999 werd er in 25 à 30.000 dossiers een regularisatie toegestaan, wat staat voor 40 à 45.000 personen. De cijfers voor de campagne van 2009 zijn nog niet volledig, omdat er – schandalig genoeg – nog honderden dossiers liggen te wachten, maar waarschijnlijk zullen ze ongeveer even hoog liggen.
Betekent dit dat België een ‘fout signaal' geeft en zo migranten aantrekt omdat ze weten dat ze hier toch geregulariseerd worden als ze maar lang genoeg blijven? Dit zal ten dele wel meespelen, maar het is niet de hoofdreden waarom de cijfers zo hoog liggen. De criteria van beide regularisatiecampagnes waren immers zo streng dat wie ‘voor de gelegenheid' naar hier was afgezakt geen kans maakte. Wie wel in aanmerking kwam waren mensen die hier doorgaans al jaren verbleven en konden beginnen werken, die een langdurige asielprocedure achter de rug hadden, die een Belgisch kind hadden. Weer anderen hadden inderdaad een bevel gekregen om het grondgebied te verlaten en dat niet opgevolgd, maar ze waren evenmin door België gerepatrieerd.
Het grote aantal geregulariseerden in beide campagnes was het gevolg van het beleid dat mensen enerzijds jarenlang in de kou liet staan en anderzijds wel bevelen gaf om het grondgebied te verlaten maar die niet uitvoerde, en zo in feite een grote groep mensen zonder papieren op het grondgebied liet vegeteren.
Als er dan wel actief aan uitwijzing gedaan werd, liep het ook al te vaak mis. Het Belgisch beleid werd de afgelopen jaren herhaaldelijk op de korrel genomen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Europees Hof van Justitie: kinderen opsluiten, hiv-patiënten opsluiten en weigeren ze te behandelen, ouders van Belgische kinderen uitwijzen,... voor al die zaken werd België veroordeeld.
Op dit falende beleid, maar ook op de noodkreet van de mensen achter de dossiers en achter de criteria, waren de beide regularisatiecampagnes wél het juiste antwoord, wél het juiste signaal. Massale problemen vereisen nu eenmaal massieve oplossingen.
Voor een menswaardig leven
Mensen op het terrein kunnen bevestigen dat de meeste van deze voormalige ‘illegalen' nu deel uitmaken van het normale maatschappelijke leven, met werk en een gezonde huisvesting, met kinderen die hogere studies kunnen aanvatten. De maatschappelijke meerwaarde van de campagnes is zeer groot geweest. Wie dit niet ziet (of niet wil zien) en focust op ‘het foute signaal', maakt een grote vergissing.
Dat het migratiebeleid herdacht moet worden is zeker. Maar het gaat de foute kant op als de enige weg die bewandeld wordt, een verstrenging is. Recent werd de puur menselijke nood aan een gezinsleven aan banden gelegd doordat onder meer strikte financiële criteria werden ingevoerd. Minder gegoeden is zo het recht ontzegd samen te leven met hun wederhelft. Belgen van vreemde oorsprong mogen hun ouders zelfs helemaal niet meer laten overkomen. Het hoeft niet te verwonderen dat velen ervoor zullen kiezen illegaal te reizen en verblijven, om toch maar samen te kunnen zijn.
Zolang er crisissen bestaan op wereldniveau (Arabische revoluties, onderontwikkeling in het Zuiden, verpaupering in Europa zelf), zal een land als België in trek blijven bij wie op zoek zijn naar een menswaardig leven. Het is dus verstandiger om duidelijke maar vooral permanente criteria te hanteren voor regularisatie, zodat ophefmakende campagnes overbodig worden. |