De procedure van een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) is niet veel veranderd. Vroeger moest je minstens 20 zijn en 2 jaar gehuwd. Die voorwaarden zijn afgeschaft. Je kan bij wijze van spreken vandaag huwen en morgen in onderling akkoord scheiden. Vroeger moest je twee keer samen voor de rechtbank bevestigen dat je nog akkoord ging met de overeengekomen regeling. Nu moet je, als je meer dan zes maanden apart woont, nog maar één keer voor de rechter verschijnen.  Op die manier wordt de procedure met een drietal maanden ingekort.

De vroegere procedure op basis van fout (overspel, slagen en verwondingen en grove beledigingen) en op basis van twee jaar feitelijke scheiding is afgeschaft en vervangen door de echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (EOO).

Artikel 229 van het burgerlijk wetboek bepaalt dat er in drie gevallen sprake is van ontwrichting. Dat is wanneer je hiervan het bewijs levert (slagen en verwondingen, overspel, §1) of wanneer je beiden de echtscheiding aanvraagt nadat je meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leeft (§2). Als dit niet het geval is moet je de aanvraag een tweede keer doen drie maanden na de eerste verschijning of korter indien de termijn van 6 maanden werd bereikt.    

Ontwrichting is er ook wanneer je ten minste één jaar feitelijk gescheiden leeft (§3). Wanneer je nog geen jaar apart woont kan je de echtscheiding op deze basis reeds aanvragen, maar stelt de rechtbank de zaak uit tot je een jaar feitelijk gescheiden leeft.

Nieuw is dat degene die de echtscheiding aanvraagt, persoonlijk moet aanwezig zijn bij de behandeling ervan. Ook nieuw is dat je, naast een dagvaarding, de procedure kan instellen bij verzoekschrift in geval van gezamenlijke aanvraag op basis van artikel 229 §2 en van 1 jaar feitelijke scheiding op basis van artikel 229 §3. Voor een EOO op basis van artikel 229§1 moet je steeds dagvaarden.

Het verzoekschrift is goedkoper dan de dagvaarding. Probleem hierbij is wel dat het meestal langer duurt vooraleer je zaak voorkomt. Bij dagvaarding is dit meestal binnen de 14 dagen.

Tijdens de echtscheidingsprocedure, die toch een tijdje duurt, kun je nog steeds voorlopige maatregelen vragen aan de rechter in kort geding. Die regelen de woonplaats, eventuele onderhoudsbijdrage tijdens de procedure, de kinderen, voorlopige verdeling van de goederen en schulden... 

Een fundamentele wijziging in de gevolgen van de EOO is dat een onderhoudsuitkering na echtscheiding voor een van de partners kan worden toegekend op basis van behoeftigheid, het al dan niet in fout zijn speelt hierbij geen rol meer, behalve ingeval van “zware fout”.