Mijn garagist weigert mijn wagen terug te geven omdat ik de herstellingsfactuur niet wil betalen.  Hij beroept zich op zijn retentierecht. Ik betwist de factuur omdat er herstellingen zijn uitgevoerd die ik niet gevraagd heb.  Kan dat zomaar?

Het retentierecht is het recht van een schuldeiser om een zaak die hij onder zich heeft van een schuldenaar niet terug te geven, zolang die schuldenaar zijn schuld niet heeft voldaan.
Tussen de ingehouden zaak en de schuldvordering dient er samenhang te zijn. Er dient dus een verband te bestaan tussen de reden waarom de schuldeiser de zaak onder zich heeft en de schuldvordering.  Het klassieke geval is dat van een auto die ter herstelling wordt toevertrouwd aan een garagist en de herstellingsfactuur.

Maar de schuld moet wel vast, zeker en opeisbaar zijn.  Als de garagist herstellingen heeft uitgevoerd die u niet gevraagd heeft, kan hij voor de niet betaling van die herstellingen de wagen niet inhouden.  Het bewijs van wat precies tussen partijen werd afgesproken is een feitenkwestie en moet van geval tot geval worden bekeken.  Best zet men alles op papier; een voorzichtige garagist zal bij onvoorziene herstellingen op voorhand het akkoord van de klant vragen. En bij blijvende betwisting zal men naar de rechter moeten stappen.

Het retentierecht geldt niet als aan de klant een betalingstermijn werd toegestaan; men wordt dan  geacht afstand gedaan te hebben van het retentierecht.

Het recht geldt ook tegenover de derde eigenaar.   Stel: u leent een wagen van een vriend en veroorzaakt daarmee een ongeval.  U brengt de wagen naar de garage, maar weigert om de correcte factuur te betalen.  Als uw vriend zich zou aanbieden zou ook hij de wagen niet meekrijgen. Let op: dit geldt enkel als de garagehouder te goeder trouw was, met name als hij ervan uit mocht gaan met de eigenaar van de wagen te doen te hebben.

Niet alle beroepen kunnen zich op een retentierecht beroepen. Zo kunnen boekhouders en advocaten niet weigeren om een dossier aan een cliënt(e) terug te geven, ook al zou die laatste het ereloon niet betaald hebben.

Enrico De Simone, advocaat PROGRESS Lawyers Network, Antwerpen